Burnout . group / nl

De Burnout Group destilleert 'wereldwijd' de beste praktijken omtrent burnout herstel. U bent hier op de Nederlandstalige sub-site, vandaar: http://burnout.group/nl/

Goed burnout herstel

Burnout, of 'occupational burnout' is GEEN 'klinische ziekte'. In geneeskunde staan ziekten centraal die 'in het ziekenhuis' ('clinic') kunnen worden waargenomen en genezen. Omdat burnout alles te maken heeft met de LEEFOMGEVING, WERKOMGEVING moet burnout worden gezien als onderdeel van 'occupational health', arbeidsgeneeskunde, arbeids- en organisatiepsychologie (en NIET: GZ, GGZ of psychiatrie). Meer leest u onder 'Meer'.

Goed burnout herstel vereist dat bij de burnout-er de volgende processen op gang komen. Met processen bedoelen we cognitieve leerprocessen, maar ook emotionele inclusief onbewuste leerprocessen, en een assertiviteits-proces om met zijn/haar omgeving tot nieuwe afspraken te komen om WEL duurzaam gezond te kunnen functioneren. Dan wel: te genezen volgens 'Wet Verbetering Poortwachter' en dan via een tweede spoor een passender omgeving te vinden.

1) Inventarisatie 'Job Demands-Stressors-Resources'

  • Zo diepgaand mogelijke inventarisatie, gewaarzijn, en ordening van chronische stressoren op het werk. Hiervoor kunnen bij de intake diverse instrumenten worden gebruikt, zoals de BBTI en de OSI (Occupational Stress Index - wij beschikken over de Nederlandstalige versie).

    Zonder deze arbeidsgerelateerde inventarisatie wordt NIETS GELEERD en kan NIETS verbeterd worden voor de toekomst.

    Na een vakantie, of na een ziekteverlof zonder inventarisatie keert men terug in de oude situatie, en gaat 'alles al wat pijn deed extra snel weer pijn doen'. Vergelijk het met knellende schoenen waar diverse steentjes in zitten en een gat in de zool: je kunt ze een tijdje niet-dragen, maar zodra je ze weer aan doet gaan alle oude pijnen en oorzaken onmiddellijk weer opspelen.

2) Subtiel 'gewaar-zijn' van eigen emoties inclusief lichamelijke signalen

  • In de aanloop van burnout geeft alleen al het lichaam talloze signalen, ook wel 'somatisaties' geheten. Bijvoorbeeld: u krijgt steeds vaker hoofdpijn, en hebt op een gegeven moment 1 doos Paracetamol per week nodig. Daarna krijgt u ook last van steenpuisten op uw billen; u gaat naar de huisarts, deze kan niets vinden, suggereert dat u wellicht teveel zittend werk doet, schrijft een zalf voor - maar deze helpt niet. Daarna krijgt u last van oorzuizen; u gaat naar een KNO-arts, die kan (wederom: locaal) niets vinden, en vraagt of u niet teveel stress op uw werk heeft. U begint slapeloze uren, of slapeloze nachten te hebben. Eerst 'malend over een probleem', daarna: 'ongerelateerd aan een dagelijks probleem', u ligt wakker en weet niet waarom. Dit zijn tal van somatisaties van het lichaam, die overigens meestal lopen over het centrale zenuwstelsel; daarbij is ook het autonome zenuwstelsel betrokken, evenals de 'Vagus Nervus' en de 'parasympathicus'. Deze sturen o.a. interne organen aan. Het immuunsysteem wordt chronisch geactiveerd, wat tot uiting komt in: vaker ziek worden, een toegenomen hoeveelheid 'alarmins' zoals IL-6 en TNF-alfa, en vervolgens wellicht zelfs 'neuroinflammation' in bepaalde hersendelen waardoor u 'cogntive impairments' krijgt.

    (wij gebruiken met opzet de Engelstalige termen, zodat u alles wat wij noemen ook in Google Scholar, http://scholar.google.com, kunt nakijken).
  • Emoties: u ziet u zelf, gespiegeld door het glas, langs het glazen kantoorgebouw naar binnen lopen en denkt: 'Hier loopt een wandelend lijk'. 's Avonds kijkt u er niet naar uit dat u de wekker 'moet' zetten, en denkt u niet 'Ik ga fijn slapen, omdat morgen een mooie nieuwe dag kan zijn'. U merkt dat u op kantoor bepaalde mensen gaat mijden. U wordt boos over bepaalde situaties, maar kunt dat 'vanwege uw rang' of 'sociale geaccepteerdheid' niet uiten. U krijgt een hekel aan bepaalde taken en interacties, maar 'die horen erbij' en dus 'slikt u'.

    OF: u gaat totaal over uw emoties heen, u hebt een idee van 'zo hoort dit werk, dit is professioneel gedrag, zo MOET ik met gedragen en mijn emoties en lichaam hebben niet te zeuren, ze moeten zich maar aanpassen. Slapen is geen plezier op zich, maar DIENT het doel de volgende dag weer te presteren. Alles komt in het kader van 'performance' te staan in plaats van levensplezier. U onderdrukt uw 'innerlijke emotionele dialoog'.

    OF: u bemerkt uw emoties tot in alle detail, maar kunt er niet met uw werkomgeving over praten, laat staan: dingen VERANDEREN. U onderdrukt uw 'uiterlijke emotionele dialoog'.

    Als u burnout bent, 'geeft u als het ware op' - niet omdat u dat wilt, 'maar omdat lichaam en ziel u daartoe dwingen'. Voor het herstel is het heel belangrijk weer leren 'GEWAAR ZIJN', van eigen emoties en lichamelijke signalen die u maanden of jaren hebt onderdrukt.

3) Heroriëntatie op werk en leven

  • U hebt tijden geleden een BESLUIT genomen: deze baan wil ik, moet ik, en die moet zus en zo worden uitgevoerd. Uw werkomgeving heeft u waarschijnlijk bevestigd in: 'zo hoort het, en anders kan het niet'.

    U ervaart nu dat lichaam en ziel gaan stokken, en dat u tot weinig meer in staat bent: er MOET een andere oplossing komen. Het is erg belangrijk ook een BESLUIT te nemen: 'Het MOET anders - hoe weet ik nog niet, maar dat ga ik de komende 6-9 maanden (of nog langer) uitzoeken
  • Deze heroriëntatie geschiedt op veel dieper, subtieler, of juist 'hoger niveau' dan 'die dat afwezig melden', 'looninhouding' en 'recht'. Alle praktische zaken om te OVERLEVEN leiden af van de DIEPERE HERORIENTATIE op werk en leven die nodig is. Blijf dus zo min mogelijk in juridische en financiële zaken hangen, kom UIT de 'survival modus' en ga weer subtiel en natuurlijk leren leven.
  • Deze heroriëntatie vergt TIJD. Niet voor niets gaat alle wetenschappelijke literatuur al decennia uit van een periode van 6-9 maanden. Iedereen die korter beweert, zoals '31 dagen' of '7 weken' is een beunhaas die burnout niet kent a) uit eigen ervaring b) uit wetenschappelijke literatuur.
  • Om duurzaam herstel te waarborgen, moet zelfs aangesloten worden op 'levensovertuiging'. Werk moet passen bij uw levensovertuiging; als het daar 'tegengesteld mee is', blijft er een innerlijk conflict en veel stress. Steeds meer mensen leven ZONDER levensovertuiging, 'puur pragmatisme': 'Alles gaat om geld, graaien en naaien, pakken wat je pakken kunt; het leven is een pijptoneel en ieder speelt zijn deel'. Als 'slechts pragmatisme' uw levensovertuiging is, krijgt u wellicht minder snel last van burnout dan als u een 'altruistische roeping' heeft. Egoistische gevoelloze mensen raken het minst burnout: het egoisme zorgt ervoor dat aan eigen behoeften wordt voldaan (of schade wordt berokkent aan anderen kan de persoon niet schelen, 'survival of the fittest'), en het relatief gevoelloos zijn zorgt voor 'omgevings-onafhankelijkheid', wat burnout - 'een 'ecologische dysfunctie' (James Caroll, 1979) minder waarschijnlijk maakt.
  • Kans om te leven vanuit het HART. Burnout is als 'crisis' ook een 'kans'. Navraag bij Chinezen leert dat het niet klopt dat 'crisis' en 'kans' in het Chiness hetzelfde woord zijn. De wijsheid blijft wel, dat 'nu er verandering nodig is, er meteen GOED veranderd kan worden' en wel: in lijn met de eigen levensovertuiging, levensdoelen, religie, natuurlijke behoeften (die ook genetisch bepaald zijn!) en het EIGEN HART. Als u burnout bent is de kans groot dat u jarenlang over uw eigen emoties 'heen gelopen hebt' en u uw hart hebt afgesloten, dat het is 'versteend'. De kans is ook groot dat u in een omgeving zit met een 'versteend hart': een omgeving waarin hre geldt, 'human resources extraction' - alles halen uit de mens/medewerker, 'zoveel mogelijk', maar niet met diens behoeften rekening houden. Het alsmaar korter worden van werk verbanden zorgt soms voor een sfeer van 'hire, squeeze and dump'.

4) 'Getijden' van 'inspannen en ontspannen'

  • In de Middeleeuwen, en nog vele eeuwen erna, bracht de natuur vanzelf een ritme in ons werken en ontspannen: men moest ophouden vanwege regen, kou of donkerte, en van andere perioden juist gebruik maken. Met de komst van de Industriële Revolutie, grof geschetst 'nog maar 1880', werd het werken zo gerationaliseerd en gereorganiseerd dat al de natuurlijke evenwichten 'weg werden gedaan'. De mens vervalt telkens weer tot de fout zich GRAAG te zien als een 'robot' en 'van staal'. Dit is in veel tv-series en actiefilms terug te zien: men wil graag zelf onkwetsbaar zijn, en andere mensen juist maximaal WEL kunnen kwetsen of vernietigen. Men wil ONAFHANKELIJK van de omstandigheden 'altijd dezelfde zijn': James Bond loopt altijd in een mooi pak, zowel over ijs, door explosies heen, in de grootste hitte en in de grootste kou: James Bond sluit aan bij de diep gewortelde, maar verkeerde wens van de mens 'onkwetsbaar te zijn', 'stoer en onafhankelijk'.

    'Helaas voor de mens' is men vooral een BIOLOGISCH wezen, uiterst kwetsbaar, met zeer veel ritmen, en een zeer grote afhankelijkheid van de omgeving.

    Bij burnout-herstel hoort het weer 'leren leven' met het ritme van de natuur: vogels, het weer, warmte en kou, inspanning en ontspanning.
  • 'De gekte van tegenwoordig' was er zelfs nog niet tijdens de afgelopen twee wereldoorlogen. Talrijk zijn de verslagen van de Eerste Wereld oorlog, waarbij bij loopgravenoorlogen PAUZES werden gehouden. Elke dag, bijvoorbeeld van 12-13 uur, was er pauze. Men kwam uit zijn loopgraven, en wisselde zelfs eten uit met de vijand. Zodrag het tijd was, kroop men weer in zijn loopgraven en begon het schieten weer. Tijdens de Tweede Wereld oorlog hielden Engelse soldaten altijd 'tea time'. In de bekende film 'The longest day' (1962, met Robert Mitchum - https://nl.wikipedia.org/wiki/The_Longest_Day_(film)) is dat ook nog duidelijk te zien.

5) Energiebronnen structureel inbouwen in het leven

  • Omdat steeds meer organisaties zich gedragen conform de 'wens van de aandeelhouder' (dat in principe inhoudt: winst maximalisatie, zoveel mogelijk omzet, zo min mogelijk kosten, zoveel mogelijk monopolie, en alles met zo min mogelijk mensen) - zelfs de overheid, die zich dan als 'budget maximalisator' opstelt - sluiten van bibliotheken en zwembaden zodat meer geld over blijft voor eigen ambtenaren en boni - is het belangrijk NIET meer op de werkgever te vertrouwen als 'geluksbrenger'

    Het is erg belangrijk voldoende 'prive vreugdes' in het leven in te bouwen. Dat kan variëren van hobby's, verenigingen, natuur, huisdieren, kinderen, vriendschappen, huisinrichting en nog veel meer. 'Van de schoonheid en de troost'. Houvast BUITEN het werk, en houvast buiten de mensen van het werk om.

6) Praktische conclusies trekken: heronderhandelen met de omgeving, of 'geborgd en zeker' vertrekken

  • De mens is maar beperkt 'maakbaar'. De wens tot eigen maakbaarheid is soms 'enorm', en al bekend uit de Oudheid (Ikarus?). Uw 'herorientatie' tijdens burnout is ZEER PERSOONLIJK en bijzonder. Veel mensen zullen u 'niet kunnen volgen' in uw ontdekkingsproces, dagboekaantekeningen, ontroeringen, verdriet en nieuwe perspectieven.

    Uw werkomgeving 'draaft gewoon door'. Daarom is het belangrijk dat u met uw behandelaar na een herorientatie van maanden TERUG kunt komen met een 'helder pakket dat ook zij kunnen begrijpen' en waar zij een beslissing over kunnen nemen.

    Dit kan inhouden:
    - andere functieinhoud
    - aantal aanpassingen in huidige functie
    - aantal aanpassingen in werkwijzen
    - aanpassingen in omgang
    - aanpassingen in de fysiek van de werkplek (denk hierbij niet zozeer aan 'aanpassingen van voor rolstoelen' maar veel meer aan aanpassingen die PSYCHISCH prettig zijn, zoals: NIET meer in een kantoor tuin werken, of bij een raam zitten met uitzicht op natuur, of: met andere collega's op de kamer etc)
    - aanpassingen in doelen
    - aanpassingen in targets
    - aanpassingen in ondersteuning
    - aanpassingen in EIGEN REGELRUIMTE/'regelvrijheid'

    In principe is de werkgever conform de arbowet verplicht de functie 'aan te passen conform de beperkingen van de medewerker'. MAAR: als een werkgever er weinig zin in heeft, en liever heeft dat u vertrekt, kunt u dat beter doen. MET herstelinterventie EN outplacement, en 'gezond uit dienst' zodat werkgever geen 'bezava kosten heeft' (zie bezava.com) maar toch: VERTREKKEN. Als de wijzigingen in 'arbeidsomstandigheden' die u vraagt om duurzaam gezond terug te kunnen komen teveel TOUWTREKKERIJ wordt, geeft dat veel stress en wordt u desondanks niet gezond. Bovendien kan de werkgever u slechte beoordelingen gaan geven, wat op den duur vanzelf leidt tot ONTSLAG.

Burnout herstel methode

Ondanks de 'zachtheid' van burnout is het ook beel belangrijk METHODISCH te werken.

Dus NIET: 'van sessie tot sessie zien wat we bespreken', maar een duidelijk gestructureerde aanpak, waarin vooruitgang wordt bijgehouden, zaken in de juiste volgorde worden gedaan, en NIETS WORDT OVERGESLAGEN.

Hier vindt u onze gedetailleerde methode in 10 stappen: PDF - download - klik

info@stichtingdebestemming.nl